Ingħalaq fih innifsu u ma weriex l-emozzjonijiet tiegħu.
kategorija
l-imġiba
bank il-għażż
Bniedem għażżien, ma jrid jagħmel xejn.
daqqlu l-bandu
Mar ixandru ma’ kulħadd, mar jgħid bih man-nies.
bil-bandiera
Tingħad għal min ikun fuq quddiem qed imexxi xi grupp ta’ nies.
dak bandiera bajda
Bniedem newtrali, li ma jżomm ma’ ħadd.
ħassu balzmu
Ħass xi ħaġa tagħmillu ħafna ġid, daqslikieku balzmu.
għamlu ballun taċ-ċarruta
Għadda ż-żmien bih.
bil-ballu
Tingħad lil min jgħidilna li jrid jagħmel xi ħaġa biex inwissuh li diffiċli ħafna jagħmilha.
ħareġ jiġri daqs balla
Ħareġ jiġri b’kemm kellu saħħa.
mimli sal-balla
Mimli ħafna u jiflaħx iżjed.
mimli daqs balla
Mimli ħafna u jiflaħx iżjed.
waqqa’ l-balla fuq saqajh
Għamel xi ħaġa u aktar tefa’ l-ħtija fuqu stess.
il-balla waqgħet fuqu
Waħħlu fih, qalu li t-tort tiegħu.
għandu balla fuq l-istonku
Għandu xi ħaġa qed iddejqu ħafna jew tinkwetah u jixtieq jesprimiha.
iridha daqs balla (ta’ kanun)
Iridha ħafna, akkost ta’ kollox.
donnu baħri fis-sakra
Qed jimxi mxengel, mhux miexi dritt.
waddab kollox il-baħar
Qata’ qalbu u ma kompliex bil-biċċa xogħol li kien qed jagħmel.
hemm baħar bejniethom
Hemm differenza kbira jew hemm ħafna bogħod bejniethom.
a la xanxè
Kif ġie ġie, mingħajr ħsieb. Mill-Franċiż a la recherché, b’referenza għal xi ħaġa mhix naturali.
bagħtu isfel
Bagħtu l-ħabs.
bagħtu ’l barra
Keċċieh minn fejn kien.
min bagħat għalih?
Tingħad lil min ġie mingħajr ħadd ma qallu u m’għandniex pjaċir bih. Tingħad ukoll meta xi ħadd jagħti parir mhux mitlub jew jindaħal fejn ma jesgħux.
mela dak xi bagħal?
Dak bniedem ukoll, ma tistax tonqsu mir-rispett.
beżżgħu bil-Babaw
Beżżgħu minn xi ħaġa li mhi xejn. Il-Babaw huwa figura mitoloġika mill-ħsieb u l-immaġinazzjoni li jbeżżgħu t-tfal biha.
għamillu azzjoni
Ġab ruħu ħażin miegħu; għamillu azzjoni ħażina.
fehem l-awtem
Fehem ir-raġuni li qed tikkawża xi ħaġa. Ngħidu wkoll wasalna fl-awtem, biex infissru li wasalna fl-aħħar ta’ xi biċċa xogħol. Il-kelma awtem ġejja mill-kelma Latina autem, li tfisser għalhekk, iżda, imma.
waqa’ l-ass
Ma sabx iżjed xi jgħid u qal dak li jgħid is-soltu biex ikun qal xi ħaġa. L-ass huwa karta tal-logħob u titfgħu meta ma jkollokx iżjed karti x’tilgħab.
mesaħ l-art bih
Waqqgħu għaċ-ċajt ħafna.
imissu jbuslu l-art fejn jimxi
Imissu jurih aktar rispett għax għamel ħafna miegħu.
qisu taħt l-art
Qed jitkellem wisq baxx u mhux jinstema’.
mitluf ma jarax art
Intilef minn sensih, tah sturdament qawwi jew kien fis-sakra ħafna.
xtaq l-art tibilgħu
Staħa ħafna, tant li ried jisparixxi.
ċeda, reħa l-armi
Qata’ qalbu minn xi ħaġa u ma kompliex jagħmilha.
għid appa
Tingħad lil min jgħidilna li jrid jagħmel xi ħaġa li tkun diffiċli ħafna jew impossibbli.
daħal bl-arja kollha
Daħal b’ħafna kundienza, mingħajr ma jibża’.
ma jarax l-arja ta’ barra
Ma joħroġx mid-dar, joqgħod il-ħin kollu ġewwa.
għandu ħafna arja
Għandu ħafna kunfidenza żejda għax jaħseb li jaf ħafna.
jgħix bl-arja
Ma jiekol xejn jew bilkemm.
għandu l-arja ta’ kiesaħ
Jidher bniedem kiesaħ.
m’għandux biex jagħmel l-arja
M’għandux biex jitkessaħ, mhux f’pożizzjoni favorevoli.
marritlu l-arja
Waqaf jitkessaħ u jagħmel li jrid għax sab min jiqaflu jew inbidlu ċ-ċirkostanzi. Ngħidu wkoll spiċċatlu l-arja u neħħielu l-arja.
għamel l-arja
Qagħad jitkessaħ, mingħalih aħjar minn ħaddieħor. Ngħidu wkoll rabba l-arja u ħa l-arja.
l-aqwa li [+ verb]
L-aktar ħaġa importanti hija [l-azzjoni deskritta fil-verb] eż. l-aqwa li jorqod, jagħmel l-eżerċizzju, jitgħażżen, eċċ.
ma għandux aptitu
Ma għandux aptit ikellmu jew joqgħod jisimgħu.
ħadu bl‑appalt
Għamel xi ħaġa tiegħu u ma jridx jagħti ċans lil ħaddieħor. Appalt huwa kuntratt ta’ akkwist pubbliku.
nagħmlu bħall-antiki
Naċċettaw l-affarijiet kif inhuma u ma noqogħdux nippruvaw inbiddlu.
mur ġib l-antiki!
Ara missirijietna kemm kienu jistagħġbu jew jitkażaw b’dan li qed jiġri.
anqas jekk naf x’naf
Żgur li le, qatt ma jien se nċedi.
donnu se jaqta’ l-ankri
Qed jagħmel ħafna għaġeb.
refa’ l-ankri
Telaq minn fejn kien, bħal vapur li jerfa’ l-ankri biex joħroġ mill-port.
tefa’ l-ankri
Baqa’ fejn kien, ma ċċaqlaqx iżjed, bħal vapur li jankra fil-port.
qisu l‑anġlu tal‑vara
Għad li għaddej minn ħafna tbatija, xorta għandu tbissima fuq wiċċu.
qisu l-anġlu tal-monument
Għad li għaddej minn ħafna tbatija, xorta għandu tbissima fuq wiċċu.
qed jadura l-anġli
Ma jafx x’qed jiġri jew jintqal għax moħħu qiegħed xi mkien ieħor.
jaqta’ ammozz
Ma jaħsibhiex qabel jgħid jew jagħmel xi ħaġa, bl-addoċċ. Tintuża wkoll meta wieħed iħallas inqas flus għax-xiri bl-ingrossa.
sab l-Amerka
Tintuża spiss f’sens ironiku, peress li l-Amerka ilha li nstabet: mingħalih għamel jew qal xi ħaġa speċjali mentri fil-verità kulħadd jaf. F’sens mhux ironiku, tfisser li dak li jkun tassew ikun skopra jew qal xi ħaġa straordinarja.
għamel l-almu
Għamel kuraġġ.
għandu l-almu [+ verb]
Jista’ jkun li ser jagħmel l-azzjoni indikata fil-verb, eż. għandu l-almu jiġi, jmur, jinjorak, jgħinek, eċċ.
ġie mill-ajru
Ġie bla ma konna qed nistennewh.
jgħix fl-ajru
Bniedem distratt u moħħu mhux hemm, li m’għandux idea x’inhu jiġri.
ħalla kollox fl-ajru
Ħalla biċċa xogħol fin-nofs u ma spiċċahiex.
baqa’ jsaffar l-Ajda
Ħallewh waħdu, baqa’ ma ħa xejn. L-Ajda hija opra traġika ta’ Giuseppe Verdi.
aħwa tal-ħalib
Żewġ persuni li mhumiex aħwa iżda li kienet traddagħhom l-istess mara.
għexu bħal aħwa
Miżżewġin iżda għexu mingħajr intimità sesswali, bħal aħwa.
illaħwa!
Espressjoni ta’ stagħġib għal xi ħaġa sabiħa, kerha, eċċ.
mill-aħrax tal-Mellieħa
Bniedem bi mġiba maledukata.
m’aħniex
L-ewwel tifsira hija li dak il-bniedem miġnun, iġib ruħu stramb jew qed jiżmaga. It-tieni tifsira hija li dan l-oġġett ħażin jew m’għadux tajjeb.
issa aħna lkoll!
Tingħad biċ-ċajt meta jiġi xi ħadd u nagħmlu taparsi qed idejjaqna.
aħna jew m’aħniex?
Qed niftiehmu tassew jew mingħalina biss?
m’aħniex hawn
Ma jafx x’qed jiġri jew jintqal għax moħħu qiegħed xi mkien ieħor.
għad tisma’ b’aħbaru
Għad tisma’ li għamel xi ħaġa kerha jew ħażina tassew.
jafhom l-affarijiet tiegħu
Qed iġib ruħu hekk għax jaf xi jrid jagħmel.
abbli biex [+ verb]
Jista’ jkun li ser tiġri l‑azzjoni indikata fil‑verb, eż. abbli biex tinzertah, tilmħu, issibu, eċċ.
mar għall-affari tiegħu
Mar jagħmel l-affarijiet tiegħu u ma tax kas ta’ ħaddieħor.
affarih!
Jagħmel li jrid, m'iniex ser nindaħal.
leħaq affarih
Għamel l-affarijiet tiegħu u ma ndaħalx f’ta ħaddieħor.
tah l-addiju
Telaq ’l hemm, ma baqax ikellmu.
jafu b’għajnejh magħluqin
Jafu sewwa ħafna.
jixtieq jaqla’ għajnejh biex…
Lest li jagħmel minn kollox għal xi ħadd jew xi ħaġa.
sar kollu għajnejn
Qagħad attent ħafna.
xoroblu għajnejh
Għejjielu għajnejh.
ma riedx jemmen ’l għajnejh
Li ra tant kien tal-għaġeb li ma setax jemmen.
waqa’ taħt għajnejh
Rah, innutah.
għajnejh fih
Qagħad għassa tiegħu.
għandu għajnejn biex jara
Dak li qed jiġri qed jarah b'għajnejh u kapaċi jqis is-sitwazzjoni.
għajnejn ta’ liebru
Għajnejn kbar ħafna, bħal ta' liebru (fenek kbir).
għajnejh jarmu x-xrar
Għajnejh juru rabja kbira.
straħ fuqu b’għajnejh magħluqa
Wera fiduċja sħiħa fih.
qagħad fuqu b’għajnejh magħluqa
Wera fiduċja sħiħa fih.
jiftaħlek għajnejk
Tajjeb ħafna.
kien bniedem ta’ dak iż-żmien
Kien bniedem tipiku li jġib ruħu ta' dak iż-żmien, jilbes ta' dak iż-żmien, eċċ.
L-idjomi kollha, f’post wieħed.