idjoma.mt għadu qed jinbena

idjoma.mt

idjomi Maltin

kategorija

l-imġiba

bil-bandiera

Tingħad għal min ikun fuq quddiem qed imexxi xi grupp ta’ nies.

ħassu balzmu

Ħass xi ħaġa tagħmillu ħafna ġid, daqslikieku balzmu.

bil-ballu

Tingħad lil min jgħidilna li jrid jagħmel xi ħaġa biex inwissuh li diffiċli ħafna jagħmilha.

a la xanxè

Kif ġie ġie, mingħajr ħsieb. Mill-Franċiż a la recherché, b’referenza għal xi ħaġa mhix naturali.

min bagħat għalih?

Tingħad lil min ġie mingħajr ħadd ma qallu u m’għandniex pjaċir bih. Tingħad ukoll meta xi ħadd jagħti parir mhux mitlub jew jindaħal fejn ma jesgħux.

beżżgħu bil-Babaw

Beżżgħu minn xi ħaġa li mhi xejn. Il-Babaw huwa figura mitoloġika mill-ħsieb u l-immaġinazzjoni li jbeżżgħu t-tfal biha.

fehem l-awtem

Fehem ir-raġuni li qed tikkawża xi ħaġa. Ngħidu wkoll wasalna fl-awtem, biex infissru li wasalna fl-aħħar ta’ xi biċċa xogħol. Il-kelma awtem ġejja mill-kelma Latina autem, li tfisser għalhekk, iżda, imma.

waqa’ l-ass

Ma sabx iżjed xi jgħid u qal dak li jgħid is-soltu biex ikun qal xi ħaġa. L-ass huwa karta tal-logħob u titfgħu meta ma jkollokx iżjed karti x’tilgħab.

għid appa

Tingħad lil min jgħidilna li jrid jagħmel xi ħaġa li tkun diffiċli ħafna jew impossibbli.

marritlu l-arja

Waqaf jitkessaħ u jagħmel li jrid għax sab min jiqaflu jew inbidlu ċ-ċirkostanzi. Ngħidu wkoll spiċċatlu l-arja u neħħielu l-arja.

għamel l-arja

Qagħad jitkessaħ, mingħalih aħjar minn ħaddieħor. Ngħidu wkoll rabba l-arja u ħa l-arja.

l-aqwa li [+ verb]

L-aktar ħaġa importanti hija [l-azzjoni deskritta fil-verb] eż. l-aqwa li jorqod, jagħmel l-eżerċizzju, jitgħażżen, eċċ.

ħadu bl‑appalt

Għamel xi ħaġa tiegħu u ma jridx jagħti ċans lil ħaddieħor. Appalt huwa kuntratt ta’ akkwist pubbliku.

mur ġib l-antiki!

Ara missirijietna kemm kienu jistagħġbu jew jitkażaw b’dan li qed jiġri.

refa’ l-ankri

Telaq minn fejn kien, bħal vapur li jerfa’ l-ankri biex joħroġ mill-port.

tefa’ l-ankri

Baqa’ fejn kien, ma ċċaqlaqx iżjed, bħal vapur li jankra fil-port.

jaqta’ ammozz

Ma jaħsibhiex qabel jgħid jew jagħmel xi ħaġa, bl-addoċċ. Tintuża wkoll meta wieħed iħallas inqas flus għax-xiri bl-ingrossa.

sab l-Amerka

Tintuża spiss f’sens ironiku, peress li l-Amerka ilha li nstabet: mingħalih għamel jew qal xi ħaġa speċjali mentri fil-verità kulħadd jaf. F’sens mhux ironiku, tfisser li dak li jkun tassew ikun skopra jew qal xi ħaġa straordinarja.

għandu l-almu [+ verb]

Jista’ jkun li ser jagħmel l-azzjoni indikata fil-verb, eż. għandu l-almu jiġi, jmur, jinjorak, jgħinek, eċċ.

jgħix fl-ajru

Bniedem distratt u moħħu mhux hemm, li m’għandux idea x’inhu jiġri.

aħwa tal-ħalib

Żewġ persuni li mhumiex aħwa iżda li kienet traddagħhom l-istess mara.

illaħwa!

Espressjoni ta’ stagħġib għal xi ħaġa sabiħa, kerha, eċċ.

m’aħniex

L-ewwel tifsira hija li dak il-bniedem miġnun, iġib ruħu stramb jew qed jiżmaga. It-tieni tifsira hija li dan l-oġġett ħażin jew m’għadux tajjeb.

issa aħna lkoll!

Tingħad biċ-ċajt meta jiġi xi ħadd u nagħmlu taparsi qed idejjaqna.

m’aħniex hawn

Ma jafx x’qed jiġri jew jintqal għax moħħu qiegħed xi mkien ieħor.

abbli biex [+ verb]

Jista’ jkun li ser tiġri l‑azzjoni indikata fil‑verb, eż. abbli biex tinzertah, tilmħu, issibu, eċċ.

affarih!

Jagħmel li jrid, m'iniex ser nindaħal.

leħaq affarih

Għamel l-affarijiet tiegħu u ma ndaħalx f’ta ħaddieħor.

L-idjomi kollha, f’post wieħed.